Dikdörtgen Evlere Neden Daire Denir?

Dikdörtgen Evlere Neden Daire Denir?

1Evlerin dikdörtgen ve kare olduğunu hepimiz biliyoruz. Peki, neden onlara diare diyoruz o zaman? Gözlerimiz mi bozuk yoksa mantığımız mı? Hatta bununla da kalmayıp resmi birimlere bile daire diyoruz.
Aslında bu tip çelişmeler hayatımızda çok fazla var. Mesela aylardan Ocak ayı ile ateş yaktığımız ocak ile bir ilgisi yok. İşte bütün bunlar eş sesli kelimeler olarak karşımıza çıkıyor.
Türk dil kurumunun sözlüğüne baktığımızda dairenin anlamı matematiksel olarak çemberin içini dolduran düzlem olarak çıkıyor fakat bunun yanında diğer anlamları da mevcut.
Diğer anlamları:

1. isim Konut olarak kullanılan bir yapının bölümlerinden her biri, kat
“Bu koskoca binanın, pasajın arka tarafında bir kısım daireleri ayrıca kiraya verilmiş.” – H. F. Ozansoy
2. Belirli devlet işlerini çevirmekle görevli kuruluşlardan her biri
“Eskiden hem bir dairede beraber bulunmuşlar hem de silah arkadaşlığı etmişlerdi.” – R. H. Karay
3. Bu kuruluşların içinde çalıştıkları yapı
4. Bir yapı veya gemide belli bir işe ayrılmış bölüm
“Yemeği, selamlık dairesinin üst katındaki yemek salonunda yediler.” – M. Ş. Esendal
5. Soyut kavramlarda belli sınır, ölçü
“Serkeşliklerden vazgeçerek edep ve itaat dairesine dönünüz!” – N. F. Kısakürek
6. matematik Bir çemberin içinde kalan düzlem parçası
7. müzik Saz takımında usul vurmaya yarayan tef

İşte bu anlamlardan dolayı evlerimiz kare veya dikdörtgen olmasına rağmen daire deriz. Birbirinden ayrı yapı birimi olduğunu vurgulamak amacıyla.
Editörün notu: Bir diğer kanı da dikdörtgen veya karenin içinin boş bir şekil olması ve diarenin içinin dolu olması nedeniyledir. Fakat bu yine de çok iddialı gelmemektedir.

Yorumlara katıl

11 Yorum
    • Bir insan ev almakla sadece konutun içini değil, etrafıyla beraber belli çapta bir dairenin sahibi olmaktadır. Alınan ev ise sadece bu dairenin merkezindedir..

  • Daire çadır kültüründen gelir Türk çadırları daire biçimindedir bu sebepten konutlara daire denir.

  • Ya allah aşkına yazar yazmış olmak için yazmış nedeni sözlükte öyle yazdığı için değil. Sözlüğe neden o anlamla girdiğini yazsana çöpten bilgiler paylaşıp duruyorsunuz. Aslında Daire denmesinin sebebi Orta asya geleneklerimizden kalma. o zamanlar Türk çadırları daire biçminde inşaa edilirmiş sebebi bu!

  • Tam benzer şeyler yazıyordum ki mesajınızı görünce vazgeçtim. Çok haklisiniz. TDK’da böyle yazıyor demek sebebini açıklamak mı?

  • Kare ve dikdörtgenin içi boş diyen, dairenin içi boş olan çemberle çevrili olduğundan habersiz. Yorumlarda Arapça bir kelimenin türk çadırlarıyla bağlantısına açıklama yapılıyor, hâlbuki Araplarda daire çadır yok…

  • Cahilce açıklamalar diyemem Aptalcalar. Çünkü küçük bir akıl yürütme gerektiren böyle konularda akıl eksikliğini ifade eden aptallık tanımı daha uygun. Kökeni Dair dir. kişiye özel manasındadır.Misal, Bir dairen var mı sorusu Bir Özel alanın var mı? demektir.

Arşiv